Dieta bezglutenowa – dlaczego jest tak kłopotliwa?

Coraz częściej dietę bezglutenową traktuje się jako modę XXI wieku. Wiele ludzi dobrowolnie rezygnuje ze spożywania produktów bogatych w gluten, do czego zachęcają ich nie tylko znane z ekranów telewizyjnych i internetu osobistości, ale także bardzo duży wybór w sklepach artykułów z dopiskiem „produkt bezglutenowy” lub „glutenfree”. Czym charakteryzuje się dieta bezglutenowa i czy wykluczanie ze swojego jadłospisu wszelkiego zboża aby na pewno jest dobrym rozwiązaniem?

Czym jest gluten?

Gluten to nic innego, jak mieszanka białek roślinnych, których najwięcej znajduje się w pszenicy oraz jęczmieniu. Oprócz tego występuje on jeszcze w życie, orkiszu czy owsu. Pełni on niejako funkcję kleju, ponieważ to właśnie dzięki niemu w trakcie wyrabiania ciasta wszystkie składniki w łatwy sposób łączą się ze sobą.

Pewnie wielu z nas robiąc regularnie zakupy zdążyło już zauważyć, że gluten można spotkać nie tylko w produktach typowo zbożowych. Informacje, że „może zawierać śladowe ilości glutenu” znajdziemy czasami także na czekoladzie, herbatnikach, parówkach czy piwie oraz wielu innych.

Celiakia a gluten

Mało kto słysząc o diecie bezglutenowej, łączy ją z chorobą autoimmunologiczną jaką jest celiakia. Ma ona także swoje podłoże genetyczne. Celiakia to trwale występująca nietolerancja glutenu. Powoduje ona zanik kosmków jelitowych, który w następstwie objawia się wzdęciami, biegunkami, wysypką czy częstymi bólami głowy. Nieleczona może doprowadzić do cukrzycy typu 1, a nawet zapalenia trzustki czy wątroby.

Pamiętajmy, że celiakii nie należy mylić z alergią! Alergia to reakcja uczuleniowa, w wykryciu której pomagają testy skórne oraz podwyższone w badaniu krwi stężenie przeciwciał klasy IgE.

Natomiast celiakię diagnozuje się poprzez badania serologiczne, które wskazują stężenie przeciwciał w klasie IgA (EmA, tTG, GAF). Pomocne mogą okazać się również badania genetyczne oraz metoda uważana za najbardziej inwazyjną i najmniej przyjemną, od której jednak powoli się odchodzi, czyli biopsja jelita cienkiego.

Czy dieta bezglutenowa jest łatwa?

Osoby, u których stwierdzono celiakię wiedzą, że dieta bezglutenowa bywa kłopotliwa. Wiąże się to z powszechnością występowania glutenu w większości produktów. Należy pamiętać, że jest on często składnikiem ukrytym. Dieta bezglutenowa polega na wyeliminowaniu produktów zbożowych, które zawierają przede wszystkim pszenicę, a także żyto, jęczmień, orkisz, owies.

Chorzy na celiakię są zmuszeni do bardzo dokładnego czytania etykiet oraz mieć wiedzę co do pewnych składników i ich składu.

Zasadniczym minusem produktów bezglutenowych jest to, że nie zawierają one odpowiedniej ilości białka oraz niezbędnych składników odżywczych, tak jak produkty posiadające gluten. Niestety, jedzenie bezglutenowe jest także często dużo droższe niż jego glutenowe odpowiedniki.

Co więcej, dieta bezglutenowa jest kłopotliwa do stosowania poza domem. Robiąc zakupy w sklepie, a w szczególności jedząc na mieście nie znamy przecież składu wybieranego przez nas dania, dlatego też osoby z trwałą nietolerancją glutenu często przygotowują samemu posiłki w domu.

Na tym nie koniec, ponieważ gluten zawarty może być także w kosmetykach oraz lekach, co znowu wiąże się z koniecznością dokładnego czytania ulotek.

Stosując dietę bezglutenową należy pamiętać, aby była ona odpowiednio zbilansowana oraz urozmaicona poprzez spożywanie roślin strączkowych, orzechów, owoców, warzyw oraz kukurydzy, czyli produktów naturalnie bezglutenowych o prozdrowotynch właściwościach dla naszego organizmu.

Coraz więcej osób wyklucza gluten ze swojej codziennej diety nie z powodu celiakii lub alergii na to białko, ale w związku z szerzącą się fałszywą opinią, która zakłada, że produkty glutenowe przyczyniają się do przyrostu tkanki tłuszczowej oraz nadprogramowych kilogramów. Jeśli więc nie zachodzą ku temu jasne przesłanki nie warto eliminować glutenu ze swojego jadłospisu, ponieważ robiąc to, często pozbywamy się jednocześnie witamin oraz soli mineralnych, co na dłuższą metę może spowodować niedobry cennych składników w naszym organizmie.